رأی وحدت رویه شماره 4859 مورخ 22/4/1346

رأی وحدت رویه در مورد لزوم اعمال مجازات اخف وقتي که جرم، قبل از انتشار فهرست مواد مخدر تحقق يافته است

در مورد تاریخ اجراء لايحه قانونی اصلاح قانون منع کشت خشخاش رویه های مختلفی در شعب دیوان عالی کشور اتخاذ گردیده و دادستان کل به شرح ذیل طرح آن را در هیئت دیوان عالی کشور درخواست نموده است: نظر بر این که مناد رأی شماره ۵6۱۱ – 27/10 / ۱۳۳۸ شعبه نهم دیوان کشور با رأی شماره ۹۳ ۵۰ – ۱۳۳۸/ ۱۰ / ۹ و ۱۷۹۸ – ۱۳۳۸/ ۱۱ / ۲ شعبه دوم و نهم دیوان کشور در مورد تاریخ اجراء لايحه قانونی اصلاح قانون منع کشت خشخاش اختلاف دارد و در مورد تاریخ اجراء لايحه مزبور آراء مختلفی صادر گردیده بدین توضیح که لایحه قانونی در تاریخ در مجله رسمی درج و فهرست مواد مخدره که در ماده ۱ قانون منع کشت ۳۸ / ۴ / ۳۱ خشخاش به آن اشاره شده و می بایستی همزمان با انتشار قانون در مجله رسمی درج شود در تاریخ ۲۰ مرداد ۳۸ در مجله درج شده و در فاصله ۱۱ مرداد ۳۸ و اول شهریور ۳۸ متهمینی که به اتهامات مذکور در لایحه قانونی تحت تعقیب دادسرا قرار گرفته اند و پرونده های آنها به دادگاه های جنحه و جنائی ارسال شده بعضی بر طبق قانون سابق منع کشت خشخاش محکومیت هائی یافته و جریمه نقدی بر طبق قانون مزبور هر گرمی پنجاه ريال محسوب گردیده ولی برخی بر طبق لایحه قانونی اصلاح قانون منع کشت خشخاش محکومیت هائی یافته اند که جریمه نقدی آن بر طبق لایحه هر گرمی پانصد ریال برای مواد افیونی و سه هزار ریال برای مواد مخدره احتساب شده است به طوری که ملاحظه می شود در رأی ۵۹۱۱ -موضوع محکومیت تقی هماورد حکم فرجامخواسته نقض شده در صورتی که ۳۸ / ۱۰ / ۳۰  _در رأی ۵۰۹۳ شعبه دوم حكم فرجامخواسته که از نظر استدلال در حکم واحد بوده به اتفاق آراء ابرام و در رأی شماره ۱۷۹۸ ۳۸ / ۱۱ / ۲ حکم فرجامخواسته نقض گردیده است به هر حال طبق ماده واحد قانون مصوب تیرماه ۱۳۲۸ موضوع در جلسه هیئت عمومی طرح می گردد تا در نتیجه رویه واحدی اتخاذ گردد.) موضوع مختلف فيه در هیئت عمومی دیوان عالی کشور طرح گردیده و پس از قرائت گزارش مربوط به آراء متضاد و مختلفی که از شعبه دوم و نهم دیوان کشور راجع به تاریخ اجراء قانون اصلاح قانون منع کشت خشخاش مصوب تیرماه ۱۳۳۸ صادر شده و ملاحظه اوراق لازم با کسب عقیده جناب آقای دادستان کل مبنی بر تأیید رأی شعبه نهم دیوان کشور مشاوره نموده به اکثریت آراء به شرح زیر رأی داده اند:

رأی وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشور

عبارت ( فهرست ادويه مخدره سازمان ملل متحد ) که در ماده اول قانون اصلاح منع کشت خشخاش و استعمال مواد افيوني مصوب تير ماه 1338، ذکر گرديده وزارت بهداري را مکلف نموده که فهرست مواد مخدره مذکور را به تفکيک تنظيم تا پس از تصويب هييت وزيران همزمان با اين قانون، يک نوبت در روزنامه رسمي کشور شاهنشاهي و سه نوبت متوالي در يکي از جرايد کثير الانتشار مرکز منتشر گردد ناظر به کليه مواد مخدره اعم از افيوني و غير آن مي‌باشد کما اينکه در فهرست مصوب هييت وزيران به همين کيفيت عمل شده است و چون بشرح فوق انتشار فهرست مذکور همزمان با قانون مقرر گرديده و اينکه در آن فهرست براي هريک از مواد مخدره جداگانه و به تفصيل خصوصياتي ذکر شده که در متن قانون ذکري از آن به ميان نيامده است اجرا قانون منع کشت خشخاش مصوب 1338 ملازمه با تصويب و انتشار آن فهرست داشته است بنا عليه نسبت به جرايم مربوط به مواد مخدر که قبل از انتشار و لازم الاجرا شدن فهرست مذکور وقوع يافته، قانون سابق مصوب 1334 که مجازاتهای مقرر در آن اخف از قانون لاحق است مجري مي‌باشد و رأي شعبه نهم ديوان کشور که با توجه به موازين فوق صادر شده است صحيح است. اين رأي بموجب قانون وحدت رويه قضايي مصوب سال 1328 براي شعب ديوان عالي کشور و دادگاهها در موارد مشابه لازم الاتباع است.